Er is veel onderzoek gedaan naar vermoeidheid. Het idee is simpel: Als we er achter zouden komen waarom iemand niet harder kan lopen (of fietsen of zwemmen) kunnen we ons richten op dat aspect van de beweging. Maar wat is precies vermoeidheid? Als je zegt dat je moe bent, wat bedoel je dan precies? Is vermoeidheid een proces of een punt van totale uitputting? Is de vermoeidheid van een sprinter hetzelfde als die van een marathonloper? Kortom: wat is vermoeidheid? Waar wordt het door bepaald? En heb je er invloed op?

Twee theorieën

Vermoeidheid kan zowel perifeer als centraal plaatsvinden. Bij perifere vermoeidheid treedt er een lokale beperking op in de spieren. Verschillende systemen in het lichaam komen flink onder druk staan tijdens een maximale inspanning. Perifere vermoeidheid ontstaat wanneer een van deze systemen overvraagd wordt en de spieren niet meer kunnen functioneren. Dit kan te maken hebben met de opeenhoping van chemicaliën, de temperatuurhuishouding, de energievoorraad in de spieren of de zuurstofvoorziening.

Bij centrale vermoeidheid zit de beperking vooral in de aansturing van de spieren vanuit de hersenen via het ruggenmerg. Bij ultra-inspanning is er vooral sprake van centrale vermoeidheid. Na 3 uur is de aansturing al met 8% afgenomen, na 8.5 uur is dat opgelopen dat zo’n 28%.

3 maart volgt op de website www.prorun.nl en op onze site een uitgebreide serie over deze verschillende vormen van vermoeidheid. Hoe het zich manifesteert tijdens (ultra)inspanning en in hoeverre je vermoeidheid kunt beïnvloeden.

Miriam van Reijen gaf zaterdag 26 februari tijdens het trainingsweekend op Texel een interessante presentatie over vermoeidheid. Ze werkt aan de Universiteit van Utrecht aan de synergie tussen sportvasten en training bij mannen met overgewicht. Daarnaast heeft zij onderzoek gedaan naar het verschil in loopeconomie tussen lange-afstandlopers en sprinters aan de VU te Amsterdam. Maar we kennen haar ook als schrijfster van interessante artikelen voor Prorun én natuurlijk als de nummer twee van het NK marathon 2009, tevens haar marathondebuut. Afgelopen jaar stond ze met brons wederom op het podium in een tijd van 2.41.24.