Aanstaande zondag wordt tijdens de Zes Uren van Stein de heruitgave van “Ultramarathon – De uitdaging van de 21e eeuw” gepresenteerd. De eerste druk van dit boekwerk zag in 2000 het licht en was al snel een standaardwerk in de Nederlandse ultraloopwereld. Han Frenken en Ton Smeets herzagen in samenwerking met Uitgeverij Hardlopende Zaken hun boek.

Schrijvers zijn bekend van zowel eigen loopprestaties als hun organisatorische prestaties. Han Frenken, veelloper van unieke marathons, stond een tiental jaar geleden aan de basis van de organisatie van de 6-uurs van Stein, een wedstrijd die inmiddels een vaste waarde is op de Nederlandse Ultrakalender. Ton Smeets, o.a. finisher in de Spartathlon, heeft vele jaren zowel nationaal als internationaal bestuursfuncties bekleed binnen het Ultralopen.

Het boek is verzorgd en in duidelijke taal geschreven. Persoonlijk heb ik met name het derde deel (C) van het boek gewaardeerd. Dit is het deel over training. In dit deel bouwen de auteurs stap voor stap via prognoses naar boeiende trainingsschema's voor de diverse afstanden én voor verschillende niveaus. Het deel wordt afgesloten met hoofstukken als: “rondom de wedstrijd”, voeding en blessures. Gezien de vragen die er leven bij wedstrijden en op internetfora, lijkt een grote behoefte onder ultralopers naar trainingsmethoden.

Toch heb ik een tijd zitten dubben waarom ik met sommige delen in het boek moeite had. Uiteindelijk realiseerde ik mij dat dit boek teveel gegevens bevatte. Het is geschreven door twee enorme liefhebbers van de sport en dat wreekt zich in de details. Het begint in het eerste deel. De zelfportretten van Smeets en Frenken zijn lang. De prestaties van beide heren worden uitgebreid voor het voetlicht gebracht. Natuurlijk liepen ze beiden een indrukwekkende lijst van wedstrijden en niet te vergeten, mooie tijden. Natuurlijk ben ik benieuwd naar gelopen marathons en de ultramarathons van de beide Limburgers. Maar dat Ton Smeets 4.60 ver sprong tijdens een indoorwedstrijd in Groningen in 1972, of een p.r. Op de 60 meter heeft van 9,4 seconden, het boeit mij als lezer niet. De lijst van Frenken bevat een overzicht van alle 36 loopnummers, van 100 meter tot 100 kilometer, die hij liep tussen 1986 en 1997. Dit record heeft het Guinness Book of Records gehaald. Frenken staat trouwens met nog drie records in het Guinnessbook of Records. Deze trivialiteiten kunnen ervoor zorgen dat een beginnend lezer zich laat afleiden en het de waardevolle delen van het boek misschien niet de eer krijgen die het verdient. Een gemiste kans volgens mij.

Want na dit hoofdstuk volgen drie interessante delen. In deel B schrijven Frenken en Smeets over vele ultralopen, verdeeld in de Klassiekers, de trails en berglopen, de vriendschaps- en avonturenlopen, de eendaagse duurlopen en de etappelopen. Na de uitgebreide beschrijvingen van de Spartathlon tot en met het Rondje Voorne volgen de geschiedenissen van het WK en het EK 100 kilometer. Veel wedstrijden worden beschreven inclusief de uitslag, waarbij mogelijk de hoeveelheid details iets minder had gekund. Waar in veel gevallen het noemen van de eerste drie van de wedstrijd genoeg zou zijn treffen we hier echter de eerste tien en soms wel de eerste vierentwintig finishers aan.

Deel C, over training is al besproken en Deel D wordt ingegaan op de prestaties van de veteraan. Een goede keus, de praktijk leert dat een groot deel van de ultralopers de veertig ruim gepasseerd is. Met behulp van diverse tabellen wordt aangegeven welk verval in prestatie verwacht mag worden bij het verstrijken van de jaren als hardloper.

Deel E bestaat uit een overzicht van de ranglijsten dat boeiend en indrukwekkend is, maar ook hier laat de liefhebberij zich kennen middels een overvloed aan informatie. De ranglijsten aller tijden zijn zeer uitgebreid. Soms rijst de vraag of het nog zinvol is om verder te gaan dan de eerste vijfentwintig op elke discipline.

De Nederlandse ranglijsten aller tijden 100 km op de weg bij de mannen bestaat uit 117 namen. Daarna volgt de uitsplitsing per leeftijdscatergorie, van M40, M45 tot en met M75. De auteurs doen dit ook voor de ranglijsten op de 6 uur, 12 uur, 24 uur en >24 uur.

Samenvattend denk ik dat het belangrijkste deel van het boek, Deel C, de trainingen, een beetje ondergesneeuwd is door de stortvloed van informatie in de rest van het boek. Want juist vanwege Deel C is dit boek de moeite waard om aan te schaffen. De trainingsplannen voor de zes uur en de 100 km zijn voor de beginnende maar ook voor de meer ervaren ultraloper een must om gelezen te hebben. Het geeft belangrijke handvatten naar een goede inschatting van tijden of afstanden die realistisch zijn voor het niveau van de loper aan de hand van bijvoorbeeld de beste marathonprestatie.

Het is jammer dat de auteurs er niet in geslaagd zijn om hun enthousiasme voor de loopsport op papier iets meer te beteugelen maar laat dat niet de reden zijn om het boek niet aan te schaffen. Deel C maakt al het cijferwerk in de andere delen meer dan goed!

Ultramarathon. De uitdaging van de 21e eeuw (328 pagina's) kan worden besteld via de webwinkel van Uitgeverij Hardlopende Zaken. Bij verzending binnen Nederland kost het boek € 20,60 en vanwege de hogere portokosten is de prijs voor België € 22,95.